Централизованный экзамен

ПАМЯТКАУЧАСТНИКУЦЕНТРАЛИЗОВАННОГО ЭКЗАМЕНА – 2026

1. Общиеположения

1.1. Учащийся ИМЕЕТ ПРАВО зарегистрироваться для участия в централизованном экзамене (далее – ЦЭ) по белорусскому или русскому языку (на выбор) и одному профильному предмету (на выбор).

1.2. После завершения процедуры регистрации участнику ЦЭ выдается пропуск.

1.3. Участник ЦЭ, не явившийся на ЦЭ либо освобожденный во время проведения ЦЭ от участия в нем по уважительным причинам (заболевание или другие не зависящие от учащегося обстоятельства, подтвержденные документально), проходит его в резервные дни и (или) иные сроки.

1.4.Участнику ЦЭ при выполнении экзаменационной работы по химии или физике разрешается использование простого однострочного калькулятора, который позволяет выполнять только арифметические действия (сложение, вычитание, деление, умножение, извлечение квадратного корня из числа), операции с процентами, вычисление обратной величины, операцию смены знака, выполнять операции с одной ячейкой памяти.

Участнику ЦЭ при выполнении экзаменационной работыпо химии разрешается пользоваться таблицами: «Периодическая система химических элементов Д.И.Менделеева» (полудлиннопериодный вариант), «Растворимость оснований, кислот и солей в воде» и «Ряд активности металлов». Таблицы прилагаются к экзаменационной работе по предмету.

1.5. Участнику ЦЭ необходимо соблюдать деловой стиль одежды.

1.6. Участник ЦЭ должен прибыть в пункт проведения ЦЭ, имея при себе пропуск, документ, удостоверяющий личность (паспорт, идентификационную карту, вид на жительство в Республике Беларусь, удостоверение беженца), или справку, выдаваемую в случае утраты (хищения) документа, удостоверяющего личность, ручку (гелевую или капиллярную) с чернилами черного цвета, калькулятор (на ЦЭ только по химии и физике). Участник ЦЭ, ранее не зарегистрированный или не имеющий при себе документа, удостоверяющего личность, к прохождению ЦЭ не допускается.

Участник ЦЭ, прибывший на ЦЭ после вскрытия пакета с экзаменационными работами, в аудиторию не допускается.

1.7. При получении экзаменационных материалов участник ЦЭ обязан убедиться в соответствии номера варианта бланка ответов номеру варианта экзаменационной работы. Участник ЦЭ обеспечивает сохранность экзаменационных материалов с момента их получения до момента передачи педагогическим работникам в аудитории.

Участник ЦЭ записывает номер бланка ответов в пропуск.

Участник ЦЭ, завершивший выполнение экзаменационной работы ранее установленного срока, может покинуть аудиторию. Досрочная сдача экзаменационных материалов прекращается за 15 минут до истечения времени, отведенного на выполнение экзаменационной работы.

1.8. Участнику ЦЭ во время его проведения НЕ РАЗРЕШАЕТСЯ:

проносить, а также использовать в аудиториях, где проводится ЦЭ, любые предметы, кроме документа, удостоверяющего личность, ручки (гелевой или капиллярной) с чернилами черного цвета, пропуска, калькулятора (на ЦЭ только по химии и физике);

фальсифицировать данные в области регистрации бланка ответов;

меняться местами, экзаменационными материалами, использовать помощь других лиц для выполнения экзаменационной работы;

вносить информацию в бланк ответов после окончания времени, отведенного на выполнение экзаменационной работы;

иметь при себе средства связи (за исключением участников ЦЭ, которые в XI (XII) классе использовали устройства, в том числе устройства мобильной связи с программным обеспечением для контроля состояния здоровья), электронно-вычислительную технику, фото-, аудио- и видеоаппаратуру, справочные материалы на любом носителе, письменные заметки и иные устройства приема, хранения и передачи информации, записи с содержанием экзаменационных (тестовых) заданий на любом носителе;

выносить из аудиторий и пункта проведения ЦЭ экзаменационные материалы, листы для рабочих записей, письменные заметки, в том числе записи с содержанием экзаменационных (тестовых) заданий на любом носителе;

фотографировать экзаменационные материалы;

разговаривать между собой, обмениваться любыми материалами и предметами с другими участниками ЦЭ;

произвольно выходить из аудитории и перемещаться по пункту проведения ЦЭ без сопровождения педагогического работника вне аудитории;

использовать средства связи (за исключением участников ЦЭ, которые в XI (XII) классе использовали устройства, в том числе устройства мобильной связи с программным обеспечением для контроля состояния здоровья), средства аудио-, видео- и фотофиксации в пункте проведения ЦЭ.

Участник ЦЭ, нарушающий требования прохождения ЦЭ, удаляется из аудитории. Участник ЦЭ, удаленный из аудитории за нарушение требований прохождения ЦЭ, может пройти ЦЭ по данному учебному предмету в иной срок в августе текущего года.

1.9. Участник ЦЭ может выходить из аудитории по уважительной причине (в том числе плохое самочувствие, физиологические потребности) во время проведения ЦЭ только в сопровождении педагогического работника, который обеспечивает проведение ЦЭ вне аудитории. При выходе из аудитории участник ЦЭ оставляет экзаменационные материалы и листы для рабочих записей на рабочем месте в аудитории рядом с документом, удостоверяющим его личность. Ответственный педагогический работник предварительно в присутствии участника ЦЭ проверяет комплектность оставляемых экзаменационных материалов. Время нахождения участника ЦЭ вне аудитории включается в общее время прохождения ЦЭ. Об этом участник ЦЭ предупреждается до выхода из аудитории.

2. Правила заполнения бланка ответов

2.1. Информация, внесенная в бланк ответов, обрабатывается компьютером автоматически, поэтому при заполнении бланка ответов необходимо точно соблюдать установленный порядок заполнения бланка ответов.

2.2. Внесение информации в бланк ответов участником ЦЭ производится только в специально определенные поля черными чернилами (гелевой или капиллярной ручкой). Каждое поле заполняется начиная с первой клетки. Оставшиеся клетки поля не заполняются.

2.3. Цифры и буквы пишутся в соответствии с образцами написания символов, расположенными
в верхней части бланка ответов (в инструкции к экзаменационной работе). Случайные пометки недопустимы.

2.4. Область регистрации бланка ответов заполняется участником ЦЭ на том государственном языке, на котором подано заявление на участие в ЦЭ. Подпись участника ЦЭ на бланке ответов не должна выходить за рамки ограничительной линии. Фамилия, собственное имя и отчество (если таковое имеется) участника ЦЭ, идентификационный номер[1] вносятся в бланк ответов в строгом соответствии с записью в документе, удостоверяющем личность.

2.5. Область ответов состоит из двух частей: части «А» – для ответов на задания с выбором ответа из предложенных вариантов ответов; части «В» – для кратких ответов на задания без выбора ответа.

Часть «А» области ответов состоит из горизонтального ряда номеров экзаменационных (тестовых) заданий. Под каждым номером экзаменационного (тестового) задания расположен вертикальный столбец из пяти клеток для обозначения выбранного ответа меткой.

Образец метки приведен в бланке ответов. Линия метки не должна быть толстой. Если ручка оставляет слишком жирную линию, вместо метки нужно провести только одну линию (по диагонали клетки). Не допускается исправлять метку графическим способом (заштриховывать) или замазывать корректирующей жидкостью.

Для внесения ответа участник ЦЭ под номером задания должен поставить метку в ту клетку, номер которой соответствует номеру выбранного им ответа.

Ответы на задания части «В» области ответов необходимо записывать справа от номера задания
в области ответов, предназначенной для кратких ответов на экзаменационные (тестовые) задания.

Ответ дается только в краткой форме (слово, словосочетание, сочетание букв и цифр, цифр или целое число). Каждая цифра, буква или знак минус (если число отрицательное) записываются в отдельную клетку.

Ответ, состоящий из двух слов, пишется слитно, без пробела. Если букв в таком слове окажется больше, чем клеток в поле ответа, то вторую часть слова можно писать более убористо (не соблюдая попадания
в клетку). Слово следует писать полностью.

Ответ (слово или словосочетание) дается на языке и в форме (род, число, падеж), которые определяются условием задания. Орфографические ошибки в ответе недопустимы.

Числовой ответ в виде дроби округляется до целого числа по правилам математического округления.

Недопустимо записывать ответ в виде математической формулы или выражения, указывать названия единиц измерения (градусы, проценты, метры, тонны), давать словесные заголовки или комментарии к числу.

2.6. Отмена ошибочной метки (часть «А») производится в поле отмены ошибочных меток. В одном задании можно отменить несколько ошибочных меток. Для отмены ошибочного ответа и указания верного необходимо:

отменить метку, указав номер экзаменационного (тестового) задания и номер ошибочно выбранного варианта ответа;

поставить метку в нужной клетке столбца экзаменационного (тестового) задания.

Отмене подлежат все случайные метки (прочерки, точки).

Замена ошибочных кратких ответов на задания и указание правильного ответа (часть «В») производится в соответствующем поле. Для замены ошибочного и указания верного ответа необходимо указать номер неверно выполненного задания и записать правильный ответ.

2.7.  Использование ненормативной лексики и иное умышленное нарушение установленного порядка заполнения бланка ответов недопустимо.

3. Результаты ЦЭ

3.1. Не обрабатываются и не проверяются записи на экзаменационных работах и листах для рабочих записей, бланки ответов без указания фамилии и (или) собственного имени участника ЦЭ.

3.2. Не обрабатываются бланки ответов, в которых участником ЦЭ используется ненормативная лексика и (или) допускаются иные умышленные нарушения установленного порядка заполнения участником ЦЭ бланка ответов.

3.3. Информацию о результатах ЦЭ можно получить на сайте учреждения образования «Республиканский институт контроля знаний» rikc.by.

3.4. Участник ЦЭ получает сертификат в учреждении общего среднего образования, в котором он обучается, под роспись в ведомости выдачи сертификатов при предъявлении документа, удостоверяющего личность.

Желаем успехов!

[1] В поле «Идентификационный номер»  указывается идентификационный номер, а при отсутствии идентификационного номера – данные документа, удостоверяющего личность участника ЦЭ (серия (при ее наличии), номер).

ПАМЯТКА ЎДЗЕЛЬНІКУ ЦЭНТРАЛІЗАВАНАГА ЭКЗАМЕНУ ‒ 2026

1. Агульныя палажэнні

1.1. Навучэнец МАЕ ПРАВА зарэгістравацца для ўдзелу ў цэнтралізаваным экзамене (далей – ЦЭ) па беларускай або рускай мове (на выбар) і адным профільным прадмеце (на выбар).

1.2.  Пасля завяршэння працэдуры рэгістрацыі ўдзельніку ЦЭ выдаецца пропуск.

1.3. Удзельнік ЦЭ, які не з’явіўся на ЦЭ або вызвалены падчас правядзення ЦЭ ад удзелу ў ім па ўважлівых прычынах (захворванне або іншыя не залежныя ад навучэнца абставіны, пацверджаныя дакументальна), праходзіць яго ў рэзервовыя дні і (або) іншыя тэрміны.

1.4.Удзельніку ЦЭ пры выкананні экзаменацыйнай работы па хіміі або фізіцы дазваляецца выкарыстанне простага аднарадковага калькулятара, з дапамогай якога можна выконваць толькі арыфметычныя дзеянні (складанне, адніманне, дзяленне, множанне, здабыванне квадратнага кораня з ліку), аперацыі з працэнтамі, вылічэнне адваротнай велічыні, аперацыю змены знака, выконваць аперацыі з адной ячэйкай памяці.

Удзельніку ЦЭ пры выкананні экзаменацыйнай работы па хіміі дазваляецца карыстацца табліцамі: «Перыядычная сістэма хімічных элементаў Д.І.Мендзялеева» (паўдоўгаперыядны варыянт), «Растваральнасць асноў, кіслот і солей у вадзе» і «Рад актыўнасці металаў». Табліцы прыкладаюцца да экзаменацыйнай работы па прадмеце.

1.5. Удзельніку ЦЭ неабходна прытрымлівацца дзелавога стылю адзення.

1.6. Удзельнік ЦЭ павінен прыбыць у пункт правядзення ЦЭ, маючы пры сабе пропуск, дакумент, які сведчыць асобу (пашпарт, ідэнтыфікацыйную картку, пасведчанне на жыхарства ў Рэспубліцы Беларусь, пасведчанне бежанца), або даведку, якая выдаецца ў выпадку страты (крадзяжу) дакумента, які сведчыць асобу, ручку (гелевую або капілярную) з чарнілам чорнага колеру, калькулятар (на ЦЭ толькі па хіміі і фізіцы). Удзельнік ЦЭ, які раней не быў зарэгістраваны або які не мае пры сабе дакумента, які сведчыць асобу, да праходжання ЦЭ не дапускаецца.

Удзельнік ЦЭ, які прыбыў на ЦЭ пасля распячатвання пакета з экзаменацыйнымі работамі, у аўдыторыю не дапускаецца.

1. 7. Пры атрыманні экзаменацыйных матэрыялаў удзельнік ЦЭ абавязаны пераканацца ў адпаведнасці нумара варыянта бланка адказаў нумару варыянта экзаменацыйнай работы. Удзельнік ЦЭ забяспечвае захаванасць экзаменацыйных матэрыялаў з моманту іх атрымання да моманту перадачы педагагічным работнікам у аўдыторыі.

Удзельнік ЦЭ запісвае нумар бланка адказаў у пропуск.

Удзельнік ЦЭ, які завяршыў выкананне экзаменацыйнай работы раней вызначанага тэрміну, можа пакінуць аўдыторыю. Датэрміновая здача экзаменацыйных матэрыялаў спыняецца за 15 мінут да заканчэння часу, адведзенага на выкананне экзаменацыйнай работы.

1. 8. Удзельніку ЦЭ падчас яго правядзення НЕ ДАЗВАЛЯЕЦЦА:

праносіць, а таксама выкарыстоўваць у аўдыторыях, дзе праводзіцца ЦЭ, любыя прадметы, акрамя дакумента, які сведчыць асобу, ручкі (гелевай або капілярнай) з чарнілам чорнага колеру, пропуска, калькулятара (на ЦЭ толькі па хіміі і фізіцы);

фальсіфікаваць даныя ў вобласці рэгістрацыі бланка адказаў;

мяняцца месцамі, экзаменацыйнымі матэрыяламі, выкарыстоўваць дапамогу іншых асоб для выканання экзаменацыйнай работы;

уносіць інфармацыю ў бланк адказаў пасля заканчэння часу, адведзенага на выкананне экзаменацыйнай работы;

мець пры сабе сродкі сувязі (за выключэннем удзельнікаў ЦЭ, якія ў XI (XII) класе выкарыстоўвалі прылады, у тым ліку прылады мабільнай сувязі з праграмным забеспячэннем для кантролю стану здароўя), электронна-вылічальную тэхніку, фота-, аўдыя- і відэаапаратуру, даведачныя матэрыялы на любым носьбіце, пісьмовыя заметкі і іншыя прылады прыёму, захавання і перадачы інфармацыі, запісы, якія змяшчаюць экзаменацыйныя (тэставыя) заданні, на любым носьбіце;

выносіць з аўдыторый і пункта правядзення ЦЭ экзаменацыйныя матэрыялы, лісты для рабочых запісаў, пісьмовыя заметкі, у тым ліку запісы, якія змяшчаюць экзаменацыйныя (тэставыя) заданні, на любым носьбіце;

фатаграфаваць экзаменацыйныя матэрыялы;

размаўляць паміж сабой, абменьвацца любымі матэрыяламі і прадметамі з іншымі ўдзельнікамі ЦЭ;

самавольна выходзіць з аўдыторыі і перамяшчацца па пункце правядзення ЦЭ без суправаджэння педагагічнага работніка па-за аўдыторыяй;

выкарыстоўваць сродкі сувязі (за выключэннем удзельнікаў ЦЭ, якія ў XI (XII) класе выкарыстоўвалі прылады, у тым ліку прылады мабільнай сувязі з праграмным забеспячэннем для кантролю стану здароўя), сродкі аўдыя-, відэа- і фотафіксацыі ў пункце правядзення ЦЭ.

Удзельнік ЦЭ, які парушае патрабаванні праходжання ЦЭ, выдаляецца з аўдыторыі. Удзельнік ЦЭ, які выдалены з аўдыторыі за парушэнне патрабаванняў праходжання ЦЭ, можа прайсці ЦЭ па дадзеным вучэбным прадмеце ў іншы тэрмін у жніўні бягучага года.

1.9. Удзельнік ЦЭ можа выходзіць з аўдыторыі па ўважлівай прычыне (у тым ліку дрэннае самаадчуванне, фізіялагічныя патрэбы) падчас правядзення ЦЭ толькі ў суправаджэнні педагагічнага работніка, які забяспечвае правядзенне ЦЭ па-за аўдыторыяй. Пры выхадзе з аўдыторыі ўдзельнік ЦЭ пакідае экзаменацыйныя матэрыялы і лісты для рабочых запісаў на рабочым месцы ў аўдыторыі побач з дакументам, які сведчыць яго асобу. Адказны педагагічны работнік папярэдне ў прысутнасці ўдзельніка ЦЭ правярае камплектнасць экзаменацыйных матэрыялаў, якія ўдзельнік ЦЭ пакідае. Час знаходжання ўдзельніка ЦЭ па-за аўдыторыяй уключаецца ў агульны час праходжання ЦЭ. Пра гэта ўдзельнік ЦЭ папярэджваецца да выхаду з аўдыторыі.

2.  Правілы запаўнення бланка адказаў

2.1. Інфармацыя, унесеная ў бланк адказаў, апрацоўваецца камп’ютарам аўтаматычна, таму пры запаўненні бланка адказаў неабходна дакладна выконваць устаноўлены парадак запаўнення бланка адказаў.

2.2. Унясенне інфармацыі ў бланк адказаў удзельнікамі ЦЭ выконваецца толькі ў спецыяльна вызначаныя палі чорным чарнілам (гелевай або капілярнай ручкай). Кожнае поле запаўняецца пачынаючы з першай клеткі. Клеткі поля, якія засталіся, не запаўняюцца.

2.3. Лічбы і літары пішуцца ў адпаведнасці з узорамі напісання сімвалаў, размешчанымі ў верхняй частцы бланка адказаў (у інструкцыі да экзаменацыйнай работы). Выпадковыя паметкі недапушчальныя.

2.4. Вобласць рэгістрацыі бланка адказаў запаўняецца ўдзельнікам ЦЭ на той дзяржаўнай мове, на якой пададзена заява на ўдзел у ЦЭ.Подпіс удзельніка ЦЭ на бланку адказаў не павінен выходзіць за рамкі абмежавальнай лініі. Прозвішча, уласнае імя і імя па бацьку (калі такое ёсць) удзельніка ЦЭ, ідэнтыфікацыйны нумар[1] уносяцца ў бланк адказаў у строгай адпаведнасці з запісам у дакуменце, які сведчыць асобу.

2.5. Вобласць адказаў складаецца з дзвюх частак: часткі «А» – для адказаў на заданні з выбарам адказу з прапанаваных варыянтаў адказаў; часткі «В» ‒ для кароткіх адказаў на заданні без выбару адказу.

Частка «А» вобласці адказаў складаецца з гарызантальнага рада нумароў экзаменацыйных (тэставых) заданняў. Пад кожным нумарам экзаменацыйнага (тэставага) задання размешчаны вертыкальны слупок з пяці клетак для абазначэння выбранага адказу меткай.

Узор меткі прыведзены ў бланку адказаў. Лінія меткі не павінна быць тоўстай. Калі ручка пакідае занадта тоўстую лінію, замест меткі трэба правесці толькі адну лінію (па дыяганалі клеткі). Не дапускаецца выпраўляць метку графічным спосабам (заштрыхоўваць) або замазваць карэктавальнай вадкасцю.

Для ўнясення адказу ўдзельнік ЦЭ пад нумарам задання павінен паставіць метку ў тую клетку, нумар якой адпавядае нумару выбранага ім адказу.

Адказы на заданні часткі «В» вобласці адказаў неабходна запісваць справа ад нумара задання ў вобласці адказаў, прызначанай для кароткіх адказаў на экзаменацыйныя (тэставыя) заданні.

Адказ даецца толькі ў кароткай форме (слова, словазлучэнне, спалучэнне літар і лічбаў, лічбаў або цэлы лік). Кожная лічба, літара або знак мінус (калі лік адмоўны) запісваюцца ў асобную клетку.

Адказ, які складаецца з двух слоў, пішацца разам, без прабелу. Калі літар у такім слове акажацца больш, чым клетак у полі адказу, то другую частку слова можна пісаць больш сцісла (не прытрымліваючыся пападання ў клетку). Слова трэба пісаць поўнасцю.

Адказ (слова або словазлучэнне) даецца на мове і ў форме (род, лік, склон), якія вызначаюцца ўмовай задання. Арфаграфічныя памылкі ў адказе недапушчальныя.

Лікавы адказ у выглядзе дробу акругляецца да цэлага ліку па правілах матэматычнага акруглення.

Недапушчальна запісваць адказ у выглядзе матэматычнай формулы або выразу, указваць назвы адзінак вымярэння (градусы, працэнты, метры, тоны), даваць слоўныя загалоўкі або каментарыі да ліку.

2.6. Адмена памылковай меткі (частка «А») выконваецца ў полі адмены памылковых метак. У адным заданні можна адмяніць некалькі памылковых метак. Для адмены памылковага адказу і ўказання правільнага неабходна:

адмяніць метку, адзначыўшы нумар экзаменацыйнага (тэставага) задання і нумар памылкова выбранага варыянта адказу;

паставіць метку ў патрэбнай клетцы слупка экзаменацыйнага (тэставага) задання.

Адмене падлягаюць усе выпадковыя меткі (прочыркі, кропкі).

Замена памылковых кароткіх адказаў на заданні і ўказанне правільнага адказу (частка «В») выконваецца ў адпаведным полі. Для замены памылковага і ўказання правільнага адказу неабходна ўказаць нумар няправільна выкананага задання і запісаць правільны адказ.

2.7. Выкарыстанне ненарматыўнай лексікі і іншае наўмыснае парушэнне ўстаноўленага парадку запаўнення бланка адказаў недапушчальнае.

3.  Рэзультаты ЦЭ

3.1. Не апрацоўваюцца і не правяраюцца запісы на экзаменацыйных работах і лістах для рабочых запісаў, бланкі адказаў без указання прозвішча і (або) уласнага імя ўдзельніка ЦЭ.

3.2. Не апрацоўваюцца бланкі адказаў, у якіх удзельнікам ЦЭ выкарыстоўваецца ненарматыўная лексіка і (або) дапускаюцца іншыя наўмысныя парушэнні ўстаноўленага парадку запаўнення ўдзельнікам ЦЭ бланка адказаў.

3.3. Інфармацыю аб рэзультатах ЦЭ можна атрымаць на сайце ўстановы адукацыі «Рэспубліканскі інстытут кантролю ведаў» rikc.by.

3.4. Удзельнік ЦЭ атрымлівае сертыфікат ва ўстанове агульнай сярэдняй адукацыі, у якой ён навучаецца, пад роспіс у ведамасці выдачы сертыфікатаў пры прад’яўленні дакумента, які сведчыць асобу.

Жадаем поспехаў!

[1]У полі «Ідэнтыфікацыйны нумар»  указваецца ідэнтыфікацыйны нумар, а пры адсутнасці ідэнтыфікацыйнага нумара – даныя дакумента, які сведчыць асобу ўдзельніка ЦЭ (серыя (пры яе наяўнасці), нумар).